De voorronde van het Groot Dictee 2005 was moeilijker dan die van voorgaande edities. Bijna vijfduizend mensen hebben meegedaan. De namen van de finalisten staan hieronder. De antwoorden op de meerkeuzevragen en de juiste spelling van de tien zinnen vindt u elders op deze website.
Van alle deelnemers aan de voorronde van het Groot Dictee der Nederlandse Taal had meneer Spaans uit Lent strikt genomen de meeste fouten, namelijk 42; hij stuurde het deelnameformulier oningevuld terug, voorzien van een brief waarin hij protesteert tegen de aanstaande spellingswijziging, die hij houdt voor ‘taalverloedering’ en ‘tijdverspilling’. Spaans: ‘Ik schrijf pannekoek zoals ik dat wil!’
De andere deelnemers vulden het formulier in op internet (ongeveer 2500 keer) of op papier (600) en wonden zich aanmerkelijk minder op dan Spaans, of het moest zijn om het woord ‘plafon’, dat dikwijls veranderd werd in ‘plafond’. Had niet gehoeven; het Groene Boekje rekent beide woorden goed, en dat hebben wij dus ook gedaan.
Wie de papieren versie en die op internet met elkaar vergeleek, kon ook nog struikelen over conférencier (in de krant) of confèrencier (op de website). Dat was weliswaar een (naderhand rechtgezet) foutje, maar voor het eindresultaat maakte het niet uit; de juiste spelling is conferencier, zonder accent.
Verder bleek de voorronde niet bijster moeilijk; onder de internetdeelnemers waren 67 mensen met nul fout, onder de inzenders van de papieren versie 74 – waarmee overigens de laatste categorie een stuk doeltreffender bleek, en dat terwijl de door hulpvaardige taalliefhebbers opgestelde lijsten met (juiste) antwoorden al op de dag van publicatie, 19 november, in groten getale rondzoemden op internet. Die zijn dus kennelijk door velen genegeerd; mooi zo.
Uit de 141 Nederlandse inzenders met nul fout zijn de volgende deelnemers aan het Groot Dictee geselecteerd: Karin van Beusekom, Utrecht; Dennis Breuker, Diemen; Silke van den Brink, Haarlem; Ruud Curfs, Nijmegen; Esther van den Enden, Zoetermeer; Ruud van der Helm, Den Haag; Yvonne Jobse, Utrecht, Ines Jonker, Leeuwarden; Esther Kort, Assen; Esther Langbroek, Vlaardingen; Koen van Lankveld, Middenbeemster; Reino van Luytelaar, Veldhoven; Jörg Mutter, Nijmegen; Christijn Pronk, Zoetermeer; R.J. Schipper, Paterswolde; E. Smeets, Terneuzen; Wim Verwijlen, Weert; Imma van de Wijer, Nuth; Manon Wilbrink, Oosterhout; A. Zomerman, Scheemda.
De Nederlandse afvaardiging bestaat bovendien uit de volgende prominenten: Bart Chabot, dichter en performer; Geert Dales, burgemeester van Leeuwarden; Joost Eerdmans, Tweede-Kamerlid voor de LPF; Margriet Eshuijs, popzangeres; Emile Fallaux, hoofdredacteur van Vrij Nederland; Pieter van Geel, CDA-staatssecretaris van VROM; Paul Haarhuis, oud-toptennisser; Theo Hiddema, advocaat; Sophie Hilbrand, tv-presentatrice; Brecht van Hulten, tv-presentatrice; Yvonne van den Hurk, actrice; Bert Koenders, Tweede- Kamerlid voor de PvdA; Tania Kross, mezzosopraan; Paula van der Oest, filmregisseur; Jeroen Overbeek, nieuwslezer; Clairy Polak, tv-presentatrice; Sandra Reemer, zangeres; Peter Rehwinkel, burgemeester van Naarden; Ad Scheepbouwer, bestuursvoorzitter KPN; Jan Siebelink, schrijver; Margreet Spijker, tv-presentatrice; Nilgün Yerli, cabaretier en columniste.
Met twintig Vlamingen – tien prominenten en tien deelnemers aan de voorronde in het dagblad De Standaard – zullen zij zich vrijdagavond 16 december in het gebouw van de Eerste Kamer in Den Haag wagen aan de tekst van het Groot Dictee, dit jaar vervaardigd door schrijver, columnist en televisiemaker Herman Koch. De uitzending is maandag 19 december om 20.15 uur op Nederland 3; de presentatie is in handen van Philip Freriks en zijn Vlaamse collega Martine Tanghe. Op dezelfde zender begint om 18.10 uur de uitzending van het Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal.
Voor de laatste maal zal daarbij de spelling uit 1995 worden gehanteerd, met als leidraad in de eerste plaats het Groene Boekje uit datzelfde jaar en in de tweede plaats de Dikke Van Dale uit 1999. Volgend najaar, bij de zeventiende editie van het Groot Dictee, wordt de spelling gehanteerd die op 1 augustus 2006 officieel van kracht wordt; met een nieuw Groen Boekje en een nieuwe Dikke Van Dale.
De organisatie van het Groot Dictee is in handen van het tv-productiebedrijf Men At Work, in samenwerking met de Volkskrant in Nederland en De Standaard in Vlaanderen. Over de uitslag van de voorronde is geen correspondentie mogelijk.
Henrico Prins